Фотарэпартаж са святкавання 690-годдзя Навагрудскай епархіі

Фотаздымкі Надзеі Кавальчук

Мова – духоўны скарб

Нацыянальная мова – неацэнны духоўны скарб, які яднае розныя пакаленні. Страта нацыянальнай мовы народа ідзе поруч з заняпадам нацыянальнай культуры і вядзе за сабою паступовае знікненне народа, як этнаса.
Галіна Кавальчук – адна з тых асоб, якая ніколі не была абыякавай да лёсу беларускай мовы. Яна - навуковы супрацоўнік гістарычна-краязнаўчага музея і адначасова старшыня суполкі “Узвышша” Таварыства беларускай мовы імя Ф.Скарыны


Галіна, скажы, калі ласка, калі суполка была створана ў Навагрудку?
Я ўзначаліла гэтую суполку ў канцы 2001 годзе. А само “Узвышша” было зарэгістравана ў райвыканкаме ў 1998 годзе. Вялікая заслуга ў рэгістрацыі нашай суполкі належыць Гнебка Фаіне Канстанцінаўне. Спачатку ў ТБМ уваходзілі ў асноўным пенсіянеры, а потым у суполку пачалі ўваходзіць і асобы маладзейшага ўзросту. І вось літаральна нядаўна да нас далучылася некалькі вельмі актыўных маладых людзей са сваімі цікавымі ідэямі.
Якая мэта дзейнасці вашай суполкі?
Мэтай з’яўляецца аднаўленне ў грамадстве стаўлення да беларускай мовы, як да нацыянальнай святыні, пашырэнне яе ўжытку ва ўсіх сферах жыцця, усебаковае захаванне яе чысціні і самабытнасці праз культурна-асветніцкую дзейнасць.
А якія мерапрыемствы праводзіць ваша арганізацыя, што зроблена за апошні час?


Нашай суполкай былі наладжаны шматлікія сустрэчы з вядомымі пісменнікамі, паэтамі – з У. Арловым, К. Тарасавым, А.Трусавым і іншымі. Напрыклад, да нас перыядычна прыяджае наш зямляк, які зараз жыве ў Мінску, журналіст і паэт Зміцер Арцюх. Мы стараемся падтрымаць і нашых маладых творцаў. Сёлета ў пачатку лета наша суполка арганізавала сустрэчу з маладым навагрудскім мастаком Аляксеем Усіновічам. Імпрэза па-сапраўднаму была цікавай. У канцы жніўня 2007 г. была наладжана сутрэча з нашым пачынаючым літаратарам Міхаілам Зізюком. Сустрэча была карыснай, як і для Міхаіла, так і для прысутных аматараў літаратуры. І, наогул, мы шануем творчасць і імкнемся заўсёды падтрымліваць творцаў. У такіх маленькіх гарадках, як наш Навагрудак, людзям не хапае яркіх новых ураджанняў. Душа патрабуе сустрэч з прыгожым. І мы ладзім такія сустрэчы
Ці ёсць у сяброў суполкі абавязкі?
Нашы сябры павінны добра валодаць беларускай мовай альбо імкнуцца дасканала ёю авалодаць, карыстацца ёю ў штодзённым ужытку – у сям’і, на працы і тым самым спрыяць выхаванню паважлівага стаўлення да сваёй мовы.
Якія планы на будучае ў “Узвышша”?
У планах на будучае – таксама сустрэчы з вядомымі ў Беларусі дзеячамі культуры – мастакамі, пісьменнікамі, паэтамі. У бліжэйшыя ж месяцы запланаваны творчыя імпрэзы з маладымі людзьмі нашага горада, якія хочуць праявіць сябе ў розных сферах – у музыцы, паэзіі, літаратуры.

Святлана Абдулаева

Водбліскі душы паэта...

Нарадзіўся Уладзімір Пяркун 4 верасня 1980 года, у горадзе Краснадары (Расія). Па паходжанню чыстакроўны казак, як ён гаворыць “ганарыцца ёсць чым”.
Дзякуючы сваёй маці, дзяцінства прайшло ў пастаянных пераездах. У выніку гэтага атрымалася пабачыць свет, дакладней яго частку – СССР. Але Беларусь, у якой ён жыве з 1991 года, стала для Уладзіміра другой Радзімай. Тут ён пазнаў першы раз каханне, служыў у войску.

Старшыня Навагрудскай суполкі ТБМ "Узвышша" Галіна Кавальчук адкрывае творчы вечар Уладзіміра Пяркуна

Вучыўся даволі нядрэнна і дзевяць класаў скончыў на «чатыры» і «пяць», гэта дзякуючы сваёй памяці (рэдка вучыў хатнія заданні, таму што запамінаў усё, што гаварылі на ўроках).

Пра творчы шлях паэта расказвае Ірына Лазарава

Пасля школы, па жаданню маці, паступіў у сельгастэхнікум. Але, давучыўшыся да трэцяга курса, зразумеў, што гэта не для яго і кінуў вучобу.
Потым працаваў… Але заўсёды лічыў, што веды - гэта найвелізарнейшае багацце і наймагутнейшая зброя ў жыцці любога чалавека, таму пастаянна займаўся самаадукацыяй. Вывучаў усё што было магчыма.
Потым прызвалі ў войска, але, нажаль, ён не даслужыў да канца службы – камісавалі.
Пасля службы ў войску з’явілася вялікае жаданне выказаць свае думкі. І ён стаў пісаць - спачатку вершы, а потым і прозу.
“Я цалкам сучасны чалавек і спрабую старажытныя веды інтэграваць з сучаснымі навуковымі” – так Уладзімір кажа пра сябе.

Удзельнікі сустрэчы

На пытанне, як ён стварае вершы, адказвае: “На заказ я не пішу, верш павінен ісці з глыбіні душы, часцей гэта здараецца знянацку…само сабою. Нібы я рабіў гэта ўсё сваё жыццё!”

P.S. На сёняшні дзень Уладзімір вядзе свой маленькі бізнес, піша вершы, рыхтуецца выдаць кнігу; вывучае праграміраванне; займаецца распрацоўкай веб-сайтаў. Выдатна тое, што ў такім звычайным месцы, як Навагрудак, жыве і працуе такі незвычайны чалавек!
Знайсці вершы Уладзіміра Пяркуна можна ў інтэрнеце па адрасу: www.jazichnik.at.tut.by

Ірына Лазарава

Праз музыку да народных традыцый.

Музыка, паэзія, выяўленчае мастацтва, народныя традыцыі – гэта асабісты свет з законамі, умовамі і чароўнай сілай. Кожны від мастацтва зараз жыве сам па сабе. А ў антычнасці яны жылі разам, як дзеці ў вялікай сям’і. Але, як вядома, дзеці хутка растуць, становяцца самастойнымі і незалежнымі. Так адбылося і з “сям’ёю мастацтваў”.



Ініцыятыўная група, якая сладаецца з выкладчыкаў школы мастацтваў, супрацоўнікаў Навагрудскага гістарычна – краязнаўчага музея і раённай бібліятэкі, вырашыла зноў аб’яднаць музыку, паэзію, літаратуру, выяўленчае мастацтва і народныя традыцыі разам у “сям’ю”.

Для таго каб расказаць дзеткам аб народных традыцыях роднай краіны.
Ідэя ажыццявіць такі праект узнікла з прычыны вялікай цікавасці людзей да народнай творчасці, а менавіта да нацыянальных абрадаў. Чаму абрад ВЯСЕЛЛЯ? Бо кожны чалавек лічыць, што гэта адзін з самых галоўных яго крокаў ў жыцці.


Удзельнікамі сталі навучэнцы Навагрудскай школы мастацтваў, якіх зацікавіла тэма пра вяселле. Асноўнай ідэяй было расказаць пра этапы правядзення вяселля на тэрыторыі Беларусі і паслухаць музыку, якая ахарактарызавала б кожны з гэтых этапаў. А ў сваю чаргу праз музыку развіць пачуццё ўспрымання, выяўлення і адлюстравання.

Невялікія ўводзіны Лазаравай Ірыны (супрацоўніцы раённай бібліятэкі) дапамагла дзецям ўявіць, як паступова і паслядоўна праходзіла Вяселле ў даўнія часы. Сватанне, заручыны, зборная субота – першыя этапы. Затым – апрананне маладых, пасад і благаславенне. Самае галоўнае – абрад вянчання. І апошняе – само вяселле. А музыка беларускага кампазітара А.Абрамовіча пасадзейнічала ўяўленню усіх гэтых этапаў.

Для выканання работ быў выбраны гістарычна-краязнаўчы музей г.Навагрудка. Папярэднічала рабоце дзяцей экскурсія па этнаграфічнай экспазіцыі музея, якую правяла Галіна Кавальчук. Яна расказала дзецям, як маладая рыхтавалася да вяселля, як ткала паясы, якімі затым адорвала гасцей, як збірала прыданае.

За две гадзіны дзеці намалявалі тое, што змаглі ўявіць сабе пра абрад вяселля. Большасць работ пачанаючых мастакоў была прысвечана паказу абраду старажытнага вяселля, і менавіта на гэта была накіравана праца. Дапамагала дзецяям парадамі выкладчык школы мастацтваў Санюк Кацярына.

Вынікам праведзенай работы была арганізацыя выставы работ “Беларускае вяселле”, якая адбылася ў Навагрудскай дзіцячай школе мастацтваў. Усе ўдзельнікі атрымалі падзячныя лісты за ўдзел ў праекце. У розных намінацыях адзначаны амаль усе работы.
Працягам задуманага будуць новыя работы на тэму :“Мой горад маімі вачыма.”


Паглядзець малюнкі дзяцей можна тут
Кацярына Кузьміч

Фотаальбом: Навагрудак на старых фотаздымках

Type rest of the post here

Лясная пластыка

Адпрацаваўшы 24 гады на прадпрыемстве “Эфатон”, якое выпускае фільтры для машын, тэхнолагам , а потым майстрам, Антон Станіслававіч Дземідовіч карэнным чынам змяніў накірунак сваёй дзейнасці.

Зараз ён стварае падсвечнікі, вазы, карціны з натуральных прыродных матэрыялаў. Для сваіх работ выкарыстоўвае і грыбы-трутавікі, і розныя нарасты на дрэвах, і засушаны фізаліс і іншыя розныя засушаныя расліны.


Адзін з асноўных элементаў, з якога робяцца рамкі – гэта баршчавік. Выкарыстоўваюцца для работ і карані дрэў.



“У пошуках цікавых лясных фігур і другой неабходнай сыравіны, я абыйшоў практычна ўсе навагрудскія лясы, – прызнаўся народны майстар. І, як правіла, з пустымі рукамі ніколі не вяртаўся. Калі амаль цэлы дзень правандруеш, то нешта цікавае знойдзеш. А пасля застаецца нешта крыху падправіць, штосьці падфарбаваць спрэем, нешта прыклеіць – і урэшце рэшт атрымоўваецца незвычайная кампазіцыя”.


З 2002 года А. Дземідовіч працуе ў эколага - біялагічным цэнтры упраўлення адукацыі.


Яшчэ да прыходу ў цэнтр, у 1997 годзе Антон Станіслававіч прымаў удзел у выставе народнай творчасці на свяце дажынкаў у Мастах. Гэта была першая прэзентацыя яго работ.


За апошнія гады за ўдзел у розных мерапрыемствах быў неаднаразова ўнагароджаны граматамі і дыпломамі.


Так у 2006 годзе ён быў узнагароджаны Ганаровай граматай за ўдзел у VI усебеларускім фестывалі; за удзел у абласной выставе “Талент матчыных рук” - Дыпломам за творчыя поспехі; Дыпломам за творчыя поспехі і актыўны ўдзел у раённых і абласных выставах народнай творчасці ў г. Гродна. Як пераможца рэспубліканскай выставы дэкаратыўна - прыкладных вырабаў з прыродных матэрыялаў у Мінску быў узнагароджаны ў 2006 годзе Дыпломам.

Пазнаёміцца з працамі народнага майстра і набыць іх можна звязаўшыся з Антонам Станіслававічам Дземідовічам па тэлефоне № (8 – 01597) 2-04-60






Святлана Абдулаева

Малюнкі дзяцей на тэму: "Беларускае вяселле"

Творчая сустрэча з паэтам Сяргеям Законнікавым

27 кастрычніка ў Навагрудку адбылася творчая сустрэча вядомага беларускага паэта і перакладчыка Сяргея Законнікава з прыхільнікамі яго творчасці.


Сяргей Законнікаў нарадзіўся 16.09.1946 г. у вёсцы Слабада Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці ў сям'і настаўнікаў.

Скончыў філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1969). Выкладаў беларускую мову і літаратуру ў Клетнаўскай сярэдняй школе Барысаўскага раёна (1969-1970). Пасля - літсупрацоўнік ушацкай раённай газеты «Патрыёт» (1970-1971), сакратар Ушацкага райкома камсамола (1972-1975). З сакавіка 1975 г. - карэспандэнт, загадчык аддзела газеты «Чырвоная змена», з кастрычніка 1975 г. - карэспандэнт газеты «Звязда». З 1978 г. інструктар, з 1979 г. загадчык сектара мастацкай літаратуры аддзела культуры ЦК КПБ, з 1986 г. - галоўны рэдактар часопіса «Полымя». Сябра Беларускага ПЭН-цэнтра з 1989 г. Сябра СП СССР з 1977 г.

Першы верш апублікаваў у 1963 г. (газета «Віцебскі рабочы»). У 1970 г. у калектыўным зборніку «Рунь» надрукавана падборка вершаў. Аўтар зборнікаў паэзіі «Бяседа» (1973), «Устань да сонца» (вершы і паэма, 1976), «Пакуль жыве мая бяроза» (вершы і паэмы, 1981), «Вера, Надзея, Любоў» (1983), «Прысак часу» (вершы, паэмы, 1986), «Сутнасць» (вершы і паэма, 1987), «Вечная далеч» (1987).

Перакладае на беларускую мову паасобныя творы расейскіх, украінскіх, грузінскіх і летувіскіх паэтаў.

Лаўрэат Літаратурнай прэміі СП Беларусі імя. А.Куляшова (1982) за кнігу вершаў «Пакуль жыве мая бяроза».













Галіна Кавальчук

Фіялкі

Наталля Стэцка ужо больш як дваццаць пяць год працуе выкладчыкам па класу фартэпіяна ў Навагрудскай школе мастацтваў. Але акрамя музыкі яна захапляецца яшчэ і іншымі цікавымі справамі. Адно з яе хобі – гэта развядзенне сартавых фіялак. Іх у калекцыі Наталлі больш як 80 гатункаў. А займацца яна гэтай справай пачала 10 год назад. Хаця да гэтага ў яе ўжо была практыка вырошчвання розных галандскіх раслін. А “заразіла” яе менавіта сенаполіямі (фіялкамі) жанчына- кветкавод з Баранавічаў. Квітнеючыя фіялкі ў доме гэтай жанчыны пакарылі адчувальную душу піяніст кі. І яна да гэтага часу помніць, што тыя першыя прывезеныя фіялкі называліся “Пірат” і “Марс”. А потым ужо з’явіліся - “Зіма ўсміхаецца”, “Сіняя ўспышка”, “Блакітны туман”, “Багіня прыгажосці”, “Каралеўскі скарб”, “Сіняе зачараванне” , “Таццянін дзень” і г. д.





“Мне падабаюцца фіялкі за тое, што яны практычна ніколі не спяць – іх можна разводзіць, укараняць у любы час года. Акрамя таго, яны даюць не толькі форму лісця, але і колеравую прыгажосць. Кожны кветкавод чакае, калі кветка зацвіце. А чаканне цуда – гэта і ёсць шчасце. Калі зацвітае першая фіялка – а яна квітнее вельмі прыгожа, потым чакаеш, калі раскрыецца другая, трэцяя, чацвёртая кветка… І асабліва зімою, калі на вуліцы мяцеліца, а на тваім падаконніку фіялкі розных форм, і ўсіх колераў вясёлкі – гэта проста дзіва, на якое немагчыма налюбавацца.”



Трэба зазначыць, што захапленне раслінным светам у Наталлі пачалося яшчэ са школьных год. У тыя далёкія часы менавіта настаўніца біялогіі Ніна Пятроўна Шышло змагла прывіць сваёй вучаніцы любоў да раслін. За гады заняткаў гэтай справай Наталля наладзіла кантакты з фіялкаводамі з Ліды, Мінска, Баранавіч. Стараецца сама бываць на розных выставах сенаполій. І яна лічыць, што пошук самай прыгожай кветкі - гэта жаданне кожнага фіялкавода.


Любімыя яе колеры фіялак – гэта пяшчотна блакітныя і сінія. Хаця вялікая калекцыя проста стракаціць – белымі, жоўтымі, ружовымі, пунсовымі, бардовымі колерамі і мноствам самых розных колеравах камбінацый. Тут ёсць кветкі і ў кропачкі, і з рознымі штрыхамі і лініямі - ад якіх немагчыма застацца абыякавымі. Прыгажосць і разнастайнасць кветак стварае светлую атмасферу не толькі ў пакоі, але і ў душы, таго , хто сутыкаецца позіркам з гэтым цудам. І ў тым, што такая прыгажосць існуе на свеце, канешне, вялікая заслуга калекцыянераў, якія збіраюць, аберагаюць і падтрымліваюць гэтую прыгажосць . Доля гэтай заслугі па праву належыць і нашай зямлячцы - Наталлі Стэцка.



А яшчэ яна прызналася, што хацела б трапіць на выставу фіялак куды- небудзь у Амерыку, ці Францыю. І, канешне, зрабіць у нашым горадзе сваю выставу, каб паказаць навагрудскім аматарам пакаёвых кветак фіялкі, якія проста немагчыма ўбачыць у магазінах – бо іх там ніколі не бывае. А пакуль яна можа толькі прапанаваць пасадачны матэрыял ці даць нейкую параду тым, хто таксама захапляецца фіялкамі. Звязацца з ёй можна па тэлефоне : 8-(01597) 3 -05 – 13.