Гучаць старажытныя дуды

У лістападзе 2007 года сябры Навагрудскай суполкі ТБМ імя Ф.Скарыны сустракаліся з супрацоўнікамі гісторыка-культурнай установы “Палоніка-Літуаніка” Алесем Стральцовым-Карвацкім, Тодарам Кашкурэвічам і супрацоўнікам Інстытута філасофіі НАН Беларусі Аляксеем Дзермантам. Госці расказалі прысутным аб дзейнасці “Палонікі-Літуанікі”, якая займаецца наладжваннем культурных і грамадскіх сувязяў паміж Беларуссю і яе бліжэйшымі суседзямі - Польшчай і Літвой.



Адзін з удзельнікаў сустрэчы, Тодар Кашкурэвіч, прадэманстраваў самаробны музычны інструмент, які называецца дуда.

Гэты інструмент здаўна выкарыстоўваўся не толькі ў краінах Еўропы: ва Украіне, Венгрыі, Шатландыі, але і на Беларусі. Вельмі папулярным ён быў сярод простага люду, як гарадскога так і сельскага. На дудзе ігралі музыкі на святах, на вяселлях і розных вечарынках.
Тодар сам займаецца вырабам гэтага старажытнага музычнага інструмента, вывучае яго асаблівасці, гісторыю стварэння і бытавання.

Акрамя гэтага, Тодар збірае фальклорны матэрыял, у час экпедыцый па вёсках запісвае песні і мелодыі, а затым апрацоўвае гэты матэрыял і выконвае на дудзе старажытныя і сучасныя мелодыі.

У час сустрэчы Тодор іграў мазуркі, паланэзы, вальсы, кракавякі, полечкі, кадрылі, і нават … вельмі незвычайна гучала дзіцячая песенька “Саўка ды Грышка”.


Усе прысутныя былі вельмі задаволены знаёмствам і ўдзячныя гасцям за прыёмную сустрэчу.



Галіна Кавальчук

Адраджаем народныя рамёствы

Кацярына Драчылоўская – старшы навуковы супрацоўнік гісторыка-краязнаўчага музея. А яшчэ яна – кіраўнік гуртка , у якім дзяўчынкі займаюцца адраджэннем старадаўніх рамёстаў. Вышыўка крыжыкам, гладззю, ткацтва паясоў без станка – любімыя заняткі гурткоўцаў.






Кацярына, скажыце калі ласка, у каго вы самі вучыліся ткацтву паясоў і іншым рамёствам?
Так, ткацтва паясоў, як і вышыўка крыжыкам і гладззю – гэта маё хобі. А навучыла мяне ткаць паясы без станка і вышываць мая бабуля - Кветко Ганна Стэфанаўна, калі я яшчэ вучылася ў малодшых класах.


А як узнікла ідэя навучыць гэтаму дзяўчынак?
Калі пачала працаваць у музеі і знаёміцца з калекцыямі паясоў і розных дываноў, я паступова ўспомніла тыя навыкі, якія мне паказала бабуля ў далёкім дзяцінстве. Кожны пояс – гэта знак, сімвал з пэўным значэннем. І мне хацелася разабрацца ў кожным значку, у кожным узоры. Вось тады і з’явілася ідэя заняцца з дзецьмі адраджэннем рамёстваў на аснове рэгіянальных асаблівасцей. І гэтым мы займаемся ўжо сем год. А пачыналі тады ў зале этнаграфіі, ў беларускай хатцы, дзе і куфар, і стол, і ікона. Тут усё было звязана з беларускай сімволікай і сама атмасфера спрыяла заняткам цікавай справай.



Які ўзрост дзяўчынак , з якімі займаецеся гэтымі рамёствамі?
Пачынала я працаваць з дзяўчынкамі 3-5 класаў, а зараз прыходзяць дзяўчаты больш старэйшага ўзросту.


А ці праяўляцца ў нашым грамадстве наогул цікавасць да вышыўкі?
Так, цікавасць да вышыўкі расце, тым больш да мастацкай вышыўкі. І мы зрабілі цэлую калекцыю ручнічкоў , на якіх ёсць купальскія, вясельныя, хлебныя малюнкі – малюнкі прымеркаваныя да нейкіх святаў. Мы зрабілі калекцыю беларускай сімволікі, калекцыю з выявамі помнікаў арітэктуры Навагрудка. І дзеці працуюць з задавальненнем. Штосьці з работ пакідаюць сабе, штосьці прыносяць на выставы.



А яшчэ чым займаюцца ў гуртку дзяўчынкі?
Акрамя вышыўкі і ткацтва паясоў, мы займаемся яшчэ і бісерапляценнем. І ў нас ёсць таксама калекцыя цікавых работ з бісера.


А дзе выстаўляліся работы зробленыя ў гуртку?
Калі праводзіўся Дзень Дзіцяці, нашы калекцыі былі выстаўлены на плошчы, у парку. Работы вывозяцца таксама ў г. Гродна і на розныя выставы, іх купляюць.



А што цікавага можна яшчэ пачуць пра вас ?
Мы не толькі займаемся з дзяцьмі адраджэннем розных рамёстваў, мы ладзім яшчэ і розныя паездкі. У нас быў выез д у г. Мінск у Купалаўскі тэатр, мы наведалі таксама краязнаўчы нацыянальны музей у сталіцы. У нас было падарожжа па замках Гродзеншчыны –Крэва, Гальшаны, Баруны. Мы зрабілі паездку па мураваных храмах – Ў Сынкавічы, Мажэйкава. А яшчэ мы ладзілі сустрэчы з навагрудскімі вышывальшцыцамі.

А што ў планах на будучае?
У нашых планах - зрабіць калекцыю навагрудскіх строяў для лялек.

Святлана Абдулаева

webcamera

Type rest of the post here

Образы на ткани

Раиса Петровна Бушейко родилась в Подмосковье. До войны жила в Москве, где и успела окончить 7 классов школы. После окончания войны работала там же, в Москве, в троллейбусном парке.


В 1948 году вышла замуж и переехала в Беларусь. За эти годы Новогрудок стал для неё практически родным городом, хотя родное Подмосковье она тоже не забывает.






Здесь же в Новогрудке окончила вечернюю школу. Ещё молодой девушкой не побоялась ответственности и стала заведующей базы в райсоюзе.



Потом работала заведующей столовой железной дороги, заведующей базы в горпищеторге.


Работа, которой занималась Раиса Петровна на протяжении своей жизни, всегда требовала большой аккуратности, терпения и точности.


И несмотря на повседневную занятость, она всё-таки успевала ещё находить время, чтобы вышить на ткани цветы или какой-то сюжет.


«В моей жизни, наверное, как и в жизни любого человека было немало сложных моментов, но пережить все критические ситуации помогала работа, в том числе и занятия вышивкой» - поделилась своими мыслями Раиса Петровна.


Вот так и появились вышитые скатерти, наволочки, салфетки, шторы и, конечно, картины – такие как «Грузинка в виноградном саду», «Букет в окне», «Ромео и Джульетта», «Гуцулиха».


Картины, которые, безусловно, привлекают внимание и заслуживают, чтобы их смотрели.



Святлана Абдулаева

Фантазія бісера

Так нярэдка здараецца ў жыцці, што складаныя абставіны могуць падштурхнуць чалавека да раскрыцця нейкіх здольнасцей. Менавіта так адбылося і з Ленай Дзіско - зараз вучаніцай 7-га класа сярэдняй школы № 3.


У раннім дзяцінстве ў яе былі праблемы са здароў’ем. З-за цяжкай хваробы Лена была нават на адзін год вымушана пакінуць наведванне школы. Настаўнікі прыходзілі да дзяўчынкі дамоў. І каб нечым заняць сябе ў вольны час і неяк развеяць скруху – Лена пачала займацца бісерапляцценнем.




Першую рэч, зробленую з бісера, яна ўбачыла ў Мінску – гэта была невялічкая фенечка. Тады і ўзнікла думка заняцца гэтай справай. Першыя навыкі ёй паказала аднакласніца. А ўжо праз месяц Лена пераўзышла сваю “настаўніцу”.

“Нам вельмі дапамагла ў тыя часы дзіцячая бібліятэка – сказала мама Лены, Надзея Аляксандраўна. - Супрацоўнікі бібліятэкі дапамагалі нам літаратурай, у якой былі нейкія звесткі, парады наконт работы з бісерам. І Лена нешта стварала сваё, а нешта выкарыстоўвала якраз з тых часопісаў і кніг.


Помніцца, што першае пано яна стварыла сама па кніжках. Менавіта бібліятэка прапанавала Лене зрабіць і сваю асабістую выставу, якая і была паспяхова наладжана ў 2005 годзе там жа ў бібліятэцы.


Вялікую дапамогу аказаў нам і Цэнтр пазашкольнай работы – прыкладна з паўгода да нас прыходзіла займацца з Ленай Бахарэвіч Ала Леанідаўна, якая дапамагала спасцігаць сакрэты бісерапляццення.”


Зараз Лена пляце і фенечкі, і кветкі; умее яна рабіць і пано, і дрэвы, і розныя матылёчкі і другія маленькія забаўныя цацкі. Але найбольш, як яна прызналася сама, ёй падабаецца рабіць жаночыя ўпрыгожаванні.


Да таго ж , Лене падабаецца не толькі ствараць прыгожыя рэчы, ёй падабаецца яшчэ і дарыць іх сваім сяброўкам, аднакласніцам. А яшчэ – яна марыць пра вялікага прыгожага сабаку - і гэта яе самая запаветная мара ў цяперашні час.


Святлана Абдулаева

Гучыць камерная музыка

22 лістапада ў дзіцячай школе мастацтваў адбылося канцэртнае выступленне Дзяржаўнага Камернага хора Рэспублікі Беларусь пад кіраўніцтвам Наталлі Міхайлавай.

На пачатку канцэрта прагучала духоўная музыка - творы П. Чайкоўскага, П. Часнакова, а таксама беларускія кантаты “ Хрыстос нарадзіўся “і “Бог нарадзіўся”.

Далей беларуская тэматыка была прадстаўлена творамі напісанымі на словы Янкі Купалы.” “Спадчына “ Ігара Лучанка на сл. Я.купалы – гэта візітная музычная картка Беларусі” – падкрэсліла Н. Міхайлава.


Хор пазнаёміў слухачоў таксама як бы з новым прачытаннем вершаваных купалаўскіх радкоў “Гэй, гусляр” . Твор прагучаў , як гімн музыканту – толькі ў сучасным ракурсе, музычны варыянт якога напісала вядомы кампазітар у жанры эстраднай музыкі – Алена Атрашкевіч. З цікавасцю паслухалі прысутныя і народныя апрацоўкі Л. Захлеўнага і І. Сацуры.


У выкананні харавога калектыву прагучалі таксама і танцавальныя мелодыі С. Рахманінава, А. Атрашкевіч, Ю. Барыкава. А завершаны быў канцэрт у джазавым стылі. Аматары музыкі з задавальненнем паслухалі мелодыі Джоржа Гершвіна.

Святлана Абдулаева

Прэзентацыя першай кнігі

У апошні дзень лістапада ў культурным жыцці Навагрудка адбылася добрая падзея – у зале аграрнага каледжа прэзентаваў сваю першую кнігу “Згінуўшае вяселле” наш зямляк Міхаіл Зізюк – гэта была першая частка сустрэчы . Другая палова імпрэзы прадстаўляла канцэрт – тут ужо гучалі песні на словы Міхаіла ў выкананні самога аўтара, а таксама вядомых у горадзе музыкантаў - Яўгена Пяцельчыца, Аляксандра Яраша і Валянціна Ушакевіча. Дарэчы, трэба зазначыць, што вечарына была дабрачынная - на пачатку сустрэчы былі сабраны ахвяраванні на будаўніцтва храма па вуліцы Ф. Скарыны.





Што ж датычыцца самога аўтара, то ён нарадзіўся ў вёсцы Лычыцы Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Пасля заканчэння школы марыў стаць лётчыкам-касманаўтам. Але жыццёвы шлях прывёў яго ў Навасібірскае ваеннае вучылішча. Скончыўшы з чырвоным дыпломам гэтую ўстанову – службу выбраў на Далёкім Усходзе.

Праз пяць год пераехаў з Хабараўска ў Навагрудак. Тут сустрэў сваю будучую жонку і стварыў сям’ю. Працаваў у міліцыі. Скончыў акадэмію МУС. Зараз ён – індывідуальны прадпрымальнік.

Першым “літаратурным вопытам” аўтара - былі напісаныя яшчэ ў школьныя гады казкі пра мясцовых жыхароў. У 2005 годзе газета “Звязда”, калі праводзіўся конкурс апавяданняў, надрукавала яго расказ “Цяпло яе сэрца”.

У 2006 годзе ў гэтай жа газеце было надрукавана яго апавяданне “ Вось такое жыццё”. Зараз Міхаіл Зізюк працуе яшчэ над раманам “Выстрел отшельника” і іншымі творамі.

Калі ж гаварыць пра выдадзеную кнігу – то, яна напісана ў стылі фэнтазі. Малады студэнт, прыехаўшы да бабулі ў вёску, сутыкнуўся з незвычайнай з’явай - ён убачыў , як пранёсся дзіўны вясельны картэдж і знік… За тлумачэннямі пра легенду давялося звяртацца да бабулі. У кнізе многа прыгод, праз увесь сюжэт праходзіць лінія кахання.



Святлана Абдулаева